El Nino effect: અલ નીનોની અસરથી બગડશે ઘરનું બજેટ! ચોખા, તુવેર દાળ અને ખાદ્યતેલના ભાવે આપ્યા મોંઘવારીના મોટા સંકેત

દાળની વાત કરીએ તો, સપ્ટેમ્બરના અંતમાં તુવેર દાળનો ભાવ 125 રૂપિયા પ્રતિ કિલોની પાર પહોંચી ગયો હતો, જેમાં વાર્ષિક 8% નો વધારો જોવા મળ્યો છે. અડદની દાળ પણ મોંઘી થઈ છે, જોકે મગ, મસૂર અને ચણાના ભાવમાં સાધારણ વધારો થયો છે. સાચું જોખમ આવનારા મહિનાઓમાં સામે આવશે જ્યારે ખબર પડશે કે વરસાદની પેટર્નથી પાકને કેટલું નુકસાન થયું છે.

ખાદ્યતેલના ભાવને કાબૂમાં લેવા સરકારે ઘટાડી ડ્યૂટી

ભારત ખાદ્યતેલ (પામ, સોયાબીન અને સનફ્લાવર ઓઈલ) માટે વિદેશી આયાત પર ખૂબ જ નિર્ભર છે. વૈશ્વિક બજારમાં ભાવ વધતા તેની અસર ઘટાડવા માટે સરકારે 24 સપ્ટેમ્બરથી આયાત ડ્યૂટીમાં મોટો ઘટાડો કર્યો છે:

ક્રૂડ સોયાબીન અને પામ ઓઈલ: બેઝિક કસ્ટમ ડ્યૂટી 10% થી ઘટાડીને 5% કરાઈ

ક્રૂડ સનફ્લાવર ઓઈલ: ડ્યૂટી ઘટાડીને 0% (શૂન્ય) કરી દેવામાં આવી

રિફાઇન્ડ સોયાબીન અને પામ ઓઈલ: ડ્યૂટી 32.5% થી ઘટાડીને 27.5% કરાઈ

રિફાઇન્ડ સનફ્લાવર ઓઈલ: ડ્યૂટી 22.5% કરવામાં આવી

સરકારનું માનવું છે કે આયાત ડ્યૂટી ઘટવાથી ખાદ્યતેલ સસ્તું પડશે અને રિટેલ માર્કેટમાં ભાવ નિયંત્રણમાં રહેશે.

WMOની ચેતવણી અને RBIની બાજ નજર

વર્લ્ડ મિટિઅરોલોજિકલ ઓર્ગેનાઈઝેશનના રિપોર્ટ અનુસાર, 2026 ના અંત સુધીમાં અલ નીનો અત્યંત મજબૂત સ્થિતિમાં પહોંચી જવાનું અનુમાન છે. આનાથી તાપમાન અને વરસાદની પેટર્ન બદલાઈ જશે.

બીજી તરફ, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા પણ આ સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે. એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતના અર્થતંત્રએ 8% નો ગ્રોથ નોંધાવ્યો છે, પરંતુ મોંઘવારીનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે. રોજબરોજ વપરાતી લગભગ અડધોઅડધ વસ્તુઓના ભાવમાં વાર્ષિક 4% કે તેથી વધુનો વધારો થઈ રહ્યો છે. હવે RBI માટે એ જોવું મહત્વપૂર્ણ રહેશે કે આ મોંઘવારી માત્ર કેટલીક ખાવાની વસ્તુઓ પૂરતી સીમિત રહે છે કે પછી આખા બજારને ભરડામાં લે છે.

આ પણ વાંચો-એશિયન ગેમ્સ 2026 સેમિફાઇનલ: ભારતે પાકિસ્તાનને 4-3 થી ધૂળ ચટાડી, રોમાંચક મેચ જીતી ગોલ્ડ મેડલ તરફ કરી આગેકૂચ