ITR Refund: ઈન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ભર્યા પછી જ્યારે રિફંડના પૈસા ખાતામાં જમા થાય છે, ત્યારે કરદાતાને મોટી રાહત મળે છે. પરંતુ ઘણીવાર એવું બને છે કે રિફંડ મળવામાં ખૂબ મોડું થઈ જાય છે. નિયમ મુજબ, જો રિફંડ મોડું મળે તો આવકવેરા વિભાગે તેના પર વ્યાજ ચૂકવવું પડે છે. જોકે, ઘણા લોકોની ફરિયાદ હોય છે કે તેમને રિફંડ તો મોડું મળ્યું, પરંતુ તેના પર એક રૂપિયો પણ વ્યાજ મળ્યું નથી.
ITR રિફંડ મોડું આવ્યું પણ વ્યાજ ન મળ્યું? જાણો ઈન્કમ ટેક્સનો આ ખાસ નિયમ, નુકસાનથી બચો
ITR Refund: શું તમને ITR રિફંડ મોડું મળ્યું છે પણ તેના પર કોઈ વ્યાજ નથી મળ્યું? ઈન્કમ ટેક્સના નિયમો શું કહે છે અને તમે કેવી રીતે વ્યાજ ક્લેમ કરી શકો છો, તે વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી અહીં જાણો.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Feb 20, 2026 પર 3:14 PM
જો તમારી સાથે પણ આવું થયું હોય, તો તમારે ઈન્કમ ટેક્સના આ નિયમો જાણવા ખૂબ જરૂરી છે. આજે આપણે જાણીશું કે કઈ સ્થિતિમાં રિફંડ પર વ્યાજ મળે છે અને ક્યારે વિભાગ વ્યાજ આપવાનો ઇનકાર કરી શકે છે.
ITR રિફંડ પર વ્યાજ કેવી રીતે ગણાય છે?
ઈન્કમ ટેક્સના નિયમો અનુસાર, જો રિફંડ આપવામાં મોડું થાય તો કરદાતાને તેના પર વ્યાજ મળે છે. આ વ્યાજ દર મહિને 0.5 ટકા ના દરે સાદા વ્યાજ (Simple Interest) તરીકે મળે છે.
જો સમયસર રિટર્ન ભર્યું હોય: જે અસેસમેન્ટ યરમાં રિટર્ન ભર્યું હોય, તેની 1 એપ્રિલ થી લઈને રિફંડ મળે ત્યાં સુધી વ્યાજ ગણવામાં આવે છે.
જો રિટર્ન મોડું ભર્યું હોય: જો તમે નિયત તારીખ પછી ITR ફાઈલ કર્યું હોય, તો જે તારીખે રિટર્ન ભર્યું છે ત્યાંથી લઈને રિફંડ મળે ત્યાં સુધીનું જ વ્યાજ મળે છે.
કઈ સ્થિતિમાં રિફંડ પર વ્યાજ નથી મળતું?
ઘણીવાર રિફંડ મોડું થવા છતાં વ્યાજ મળતું નથી. તેના પાછળ ઈન્કમ ટેક્સના કેટલાક ટેકનિકલ નિયમો જવાબદાર હોય છે:
10 ટકાનો નિયમ: જો તમારી રિફંડની રકમ કલમ 143(1) હેઠળ નક્કી કરવામાં આવેલા કુલ ટેક્સના 10 ટકા કરતા ઓછી હોય, તો તમને કોઈ વ્યાજ મળતું નથી.
કરદાતાની ભૂલ: જો રિફંડ પ્રક્રિયામાં મોડું થવાનું કારણ ખુદ કરદાતા હોય (જેમ કે ડોક્યુમેન્ટ્સ પૂરા ન આપવા), તો વિભાગ વ્યાજ આપતું નથી અથવા ઓછું વ્યાજ આપે છે.
લેટ ફાઈલિંગ: જો તમે કલમ 139(1) હેઠળની છેલ્લી તારીખ પછી રિટર્ન ભર્યું છે, તો પાછલી તારીખનું વ્યાજ મળતું નથી, માત્ર ફાઈલિંગ ડેટ પછીનું જ મળે છે.
વ્યાજ ઓછું મળે તો શું કરવું?
જો તમારું રિફંડ મોડું આવ્યું છે અને વ્યાજ ઓછું મળ્યું છે અથવા નથી મળ્યું, તો તમે ફરિયાદ કરી શકો છો. સૌથી પહેલા ઈન્કમ ટેક્સ પોર્ટલ પર તમારો મોબાઈલ અને ઈમેલ ચેક કરો. વિભાગે કલમ 143(1) હેઠળ કોઈ ‘Intimation' (નોટિસ/માહિતી) મોકલી હશે. આ નોટિસમાં તમારી અને વિભાગની ગણતરી વચ્ચેનો તફાવત તપાસો. જો તમને લાગે કે ગણતરીમાં ભૂલ છે, તો તમે CPC (Centralized Processing Centre) માં ‘Rectification Application' ફાઈલ કરીને બાકીનું વ્યાજ માંગી શકો છો.
રિફંડ મળવામાં મોડું કેમ થાય છે?
ઘણીવાર નાની-નાની ભૂલોને કારણે રિફંડ અટકી જાય છે, તમારા ITR અને Form 26AS/AIS માં આવકની વિગતો અલગ-અલગ હોવી. બેંક એકાઉન્ટની વિગતો ખોટી હોવી અથવા એકાઉન્ટ વેલિડેટ (Validate) ન હોવું. ખોટા અથવા પુરાવા વગરના ડિડક્શન્સ (છૂટછાટ) ક્લેમ કરવા. ITR ભર્યા પછી તેનું ઈ-વેરિફિકેશન (E-verification) સમયસર ન કરવું. જો કોઈ મોટો નાણાકીય વ્યવહાર થયો હોય તો તેની તપાસ ચાલતી હોય. તેથી, હંમેશા ITR ભરતી વખતે ચોકસાઈ રાખવી જેથી રિફંડ અને વ્યાજ બંને સમયસર મળી શકે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.