ખાંડનો સ્ટોક 10 વર્ષના તળિયે: ઉત્પાદન ઘટતા નિકાસ પરનો પ્રતિબંધ યથાવત રહેવાની પૂરી શક્યતા

Sugar stock India: ભારતમાં હાલ ખાંડના ઉત્પાદન અને સપ્લાયને લઈને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશમાં નવી સીઝનની શરૂઆતમાં સુગર મિલો પાસે ખાંડનો ઓપનિંગ સ્ટોક ઘટીને માત્ર 3.75 મિલિયન ટન રહી ગયો છે. ઉદ્યોગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ આંકડો છેલ્લા એક દાયકામાં સૌથી ઓછો છે. ઉત્પાદનમાં થયેલા આ મોટા ઘટાડાને કારણે ખાંડની નિકાસ પર ફરી એકવાર પ્રતિબંધ લાગવાની પૂરી શક્યતા ઊભી થઈ છે.

કેમ ઘટી રહ્યો છે ખાંડનો સ્ટોક?

નવી સીઝન ઓક્ટોબર-સપ્ટેમ્બર, 2026-27 માટે સ્ટોક ખૂબ જ સીમિત છે. 1 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ ખાંડનો ‘કેરી-ફોરવર્ડ' સ્ટોક 5 મિલિયન ટન નોંધાયો હતો. સામાન્ય રીતે ઓક્ટોબર મહિનાના અંતમાં શેરડીનું પિલાણ શરૂ થતું હોય છે, તેથી ઓક્ટોબર અને નવેમ્બર મહિનામાં દેશમાં ખાંડનો સપ્લાય અટક્યા વગર જળવાઈ રહે તે માટે આ ઓપનિંગ સ્ટોક ખૂબ જ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

ઉત્પાદન ઘટ્યું અને વપરાશ વધ્યો

ખાંડનું ઉત્પાદન 2025-26ની સીઝનમાં 27% જેટલું ઘટીને આશરે 28.1 મિલિયન ટન થયું છે. અગાઉના વર્ષોમાં આ ઉત્પાદન 35.8 મિલિયન ટન જેટલું ઊંચું રહેતું હતું. બીજી તરફ, ખાંડનો વપરાશ સતત વધી રહ્યો છે. છેલ્લા પાંચ સીઝનમાં ખાંડનો વપરાશ 27.3 મિલિયન ટનથી વધીને 28.7 મિલિયન ટન થઈ ગયો છે. ઇન્ડિયન સુગર એન્ડ બાયો-એનર્જી મેન્યુફેક્ચરર્સ એસોસિએશનના જણાવ્યા મુજબ, કુલ ખાંડના ઉત્પાદનનો શરૂઆતનો અંદાજ 34.5 મિલિયન ટન હતો, જેને સુધારીને હવે 30.9 મિલિયન ટન કરવામાં આવ્યો છે, આમાં ઇથેનોલ માટે ડાયવર્ટ કરાયેલી ખાંડનો સમાવેશ થતો નથી.

ભાવ કાબૂમાં લેવા સરકારના મોટા પગલાં

ખાંડના ભાવમાં ભડકો ન થાય અને સામાન્ય જનતાને તકલીફ ન પડે તે માટે સરકારે ગયા મહિને છેલ્લા 10 વર્ષમાં પહેલીવાર 1 મિલિયન ટન કાચી ખાંડની ‘ડ્યૂટી-ફ્રી’ આયાત કરવાની મંજૂરી આપી છે. આ ઉપરાંત, બજારમાં સંગ્રહખોરી અટકાવવા માટે મોટા ઉદ્યોગો પાસે રહેલા ખાંડના સ્ટોક પર લિમિટ પણ લગાવી દેવામાં આવી છે અને કડક કાર્યવાહી શરૂ કરાઈ છે.