Windfall Tax: સરકારે 16 ઑક્ટોબરથી શરૂ થતા 15 દિવસના સમયગાળા માટે પેટ્રોલની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સમાં વધારો કર્યો છે, જ્યારે ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટીમાં ઘટાડો કર્યો છે. ગુરુવારે મોડી રાત્રે જાહેર કરાયેલા સરકારી આદેશ અનુસાર, પેટ્રોલની નિકાસ પરની ડ્યૂટી ₹0.50 પ્રતિ લિટરથી વધારીને ₹2.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે. બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટી ₹16 પ્રતિ લિટરથી ઘટાડીને ₹8.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે.
Windfall Tax: પેટ્રોલની નિકાસ પર સરકારની ટેક્સવધારાની જાહેરાત, ડીઝલની ડ્યૂટીમાં ઘટાડો
કેન્દ્ર સરકારે 16 ઑક્ટોબર, 2026થી 15 દિવસના સમયગાળા માટે પેટ્રોલની નિકાસ પરનો વિન્ડફોલ ટેક્સ ₹0.50થી વધારીને ₹2.50 પ્રતિ લિટર કર્યો છે. બીજી તરફ, ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટી ₹16થી ઘટાડીને ₹8.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી છે. જોકે, સ્થાનિક વપરાશ માટેના પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની ડ્યૂટીમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને નિકાસના માર્જિનને ધ્યાનમાં રાખીને દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સના દરોની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Oct 16, 2026 પર 12:30 PM
વિન્ડફોલ ટેક્સને સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યૂટી (SAED) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. સરકારી નોટિફિકેશન મુજબ, ડ્યૂટીના નવા દરો 16 ઑક્ટોબરથી અમલમાં આવ્યા છે. જોકે, સ્થાનિક વપરાશ માટેના પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની હાલની ડ્યૂટીના દરોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
અગાઉ ડીઝલ અને ATF પર પણ ઘટ્યો હતો ટેક્સ
આ પહેલાં સરકારે 1 ઑક્ટોબરથી શરૂ થતા 15 દિવસના સમયગાળા માટે ડીઝલ અને ATF (એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ)ની નિકાસ પર વિન્ડફોલ ટેક્સ ઘટાડ્યો હતો. તે સમયે ડીઝલની નિકાસ પરની ડ્યૂટી ₹20થી ઘટાડીને ₹16 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી હતી. જ્યારે ATFની નિકાસ પરની ડ્યૂટી ₹15થી ઘટાડીને ₹10.50 પ્રતિ લિટર કરવામાં આવી હતી.
તે સમયે પેટ્રોલની નિકાસ પરનો ટેક્સ યથાવત્ ₹0.50 પ્રતિ લિટર રાખવામાં આવ્યો હતો. હવે નવા નિર્ણય હેઠળ પેટ્રોલ પરની ડ્યૂટીમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ડીઝલ પરની ડ્યૂટીમાં વધુ ઘટાડો કરાયો છે.
શું છે વિન્ડફોલ ટેક્સ?
વિન્ડફોલ ટેક્સ એટલે કંપનીઓને અસાધારણ સંજોગોમાં થતી વધારાની કમાણી પર લાદવામાં આવતો કર. ભારતમાં કાચા તેલની સ્થાનિક કંપનીઓ દ્વારા પ્રતિ બેરલ $75થી વધુના ભાવે વેચાણ કરવામાં આવે ત્યારે તેના નફા પર વિન્ડફોલ ટેક્સ લાગુ થઈ શકે છે.
બીજી તરફ, ડીઝલ, ATF અને પેટ્રોલની નિકાસ પર આ ટેક્સ ત્યારે લાગુ થાય છે, જ્યારે નિકાસમાંથી મળતું માર્જિન પ્રતિ બેરલ $20થી વધુ હોય છે.
કાચા તેલના સરેરાશ ભાવના આધારે દર 15 દિવસે વિન્ડફોલ ટેક્સના દરોની સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. કાચા તેલને જમીન અને સમુદ્રમાંથી કાઢીને રિફાઇન કરવામાં આવે છે, જેમાંથી પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) જેવા ઇંધણ બનાવવામાં આવે છે.
ભારતમાં માર્ચ 2026થી ફરી લાગુ થયો વિન્ડફોલ ટેક્સ
ભારતે સૌપ્રથમ જુલાઈ 2022માં વિન્ડફોલ ટેક્સ લાગુ કર્યો હતો. ત્યારબાદ ડિસેમ્બર 2024માં તેને હટાવી દેવામાં આવ્યો હતો. જોકે, ફેબ્રુઆરી 2026માં ઈરાન સામે અમેરિકા અને ઇઝરાયલ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયા બાદ વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો હતો. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે માર્ચ 2026માં વિન્ડફોલ ટેક્સ ફરી લાગુ કર્યો હતો.
આ ટેક્સના દરોમાં દર 15 દિવસે ફેરફાર થઈ શકે છે, જેથી વૈશ્વિક તેલના ભાવ અને નિકાસના માર્જિનમાં થતા ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખી શકાય.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.