શું ભારતમાં બાળકો હવે સોશિયલ મીડિયા નહીં વાપરી શકે? બાળકોની સુરક્ષા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટની કેન્દ્ર સરકારને કડક નોટિસ

Social Media age limit: આજના ડિજિટલ સમયમાં નાના બાળકો પણ મોબાઈલ અને સોશિયલ મીડિયાના બંધાણી બની ગયા છે. ત્યારે શું ભારતમાં 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે સોશિયલ મીડિયા વાપરવા પર બ્રેક લાગશે કે કડક નિયમો આવશે? આ મામલે દેશની સૌથી મોટી અદાલત એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને એક અત્યંત મહત્વની નોટિસ ફટકારી છે.

કોણે કરી અરજી અને શું છે માંગ?

‘જસ્ટ રાઇટ્સ ફોર ચિલ્ડ્રન અલાયન્સ' નામની એક NGO દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક જાહેર હિતની અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે. આ અરજીમાં માંગ કરવામાં આવી છે કે 18 વર્ષથી નાના બાળકો જ્યારે પણ સોશિયલ મીડિયા કે અન્ય ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ વાપરે, ત્યારે તેમની સુરક્ષા માટે કડક કાયદા હોવા જોઈએ. ખાસ કરીને આ પ્લેટફોર્મ વાપરવા માટે માતા-પિતા કે વાલીની મંજૂરી ફરજિયાત બનાવવાની વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

Facebook અને Snapchat સામે મોટો સવાલ

આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે Facebook અને Snapchat જેવી લોકપ્રિય એપ્લિકેશન્સમાં માત્ર 13 વર્ષની ઉંમરથી જ એકાઉન્ટ બનાવી શકાય છે. પરંતુ, આપણા ભારતીય કાયદા મુજબ 18 વર્ષથી નીચેની ઉંમરના તમામ લોકો સગીર (નાબાલિગ) ગણાય છે. અરજીમાં જણાવાયું છે કે વિદેશી એપ્સના આ નિયમો અને ભારતીય કાયદા વચ્ચેનો આ ઉંમરનો તફાવત બાળકો માટે મોટું જોખમ ઊભું કરી રહ્યો છે.

નવા નિયમો અને e-KYCની માંગ

અરજદારે સરકાર પાસે માંગ કરી છે કે IT Rules 2021 માં તાત્કાલિક સુધારો કરવામાં આવે અથવા તો સરકાર નવી અને કડક ગાઈડલાઈન્સ બનાવે. કોઈપણ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 18 વર્ષથી નાના બાળક સાથે તેના માતા-પિતાની મંજૂરી વગર સીધો કોઈ ડિજિટલ કરાર ન કરી શકે. બાળકોને એપ્લિકેશન વાપરવા દેતા પહેલા વાલીઓનું કાનૂની વેરિફિકેશન અથવા e-KYC (ઈ-કેવાયસી) કરવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવે.