ભારતીય બેન્કિંગ સેક્ટર માટે સોનેરી સમય: RBIના રિપોર્ટમાં દાયકાઓ બાદ સૌથી સારા સમાચાર, NPA તળિયે અને પ્રોફિટમાં ઉછાળો

RBI Report 2024-25: ભારતીય અર્થતંત્ર અને ખાસ કરીને બેન્કિંગ સેક્ટર સાથે જોડાયેલા લોકો માટે એક ખૂબ જ રાહત અને આનંદના સમાચાર સામે આવ્યા છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) દ્વારા તાજેતરમાં "ટ્રેન્ડ અને પ્રોગ્રેસ ઓફ બેન્કિંગ ઇન ઇન્ડિયા 2024-25" રિપોર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. આ રિપોર્ટ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ભારતીય બેન્કિંગ સિસ્ટમ પહેલા કરતા અનેકગણી મજબૂત બની છે. FY25માં બેંકોની બેલેન્સશીટમાં ખાસ્સી મજબૂતી જોવા મળી છે, જે દેશના આર્થિક સ્વાસ્થ્ય માટે સારા સંકેત છે. રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર, બેંકોની એસેટ ક્વોલિટીમાં જબરદસ્ત સુધારો થયો છે અને ડિપોઝિટ્સ તેમજ ક્રેડિટમાં ડબલ ડિજિટ ગ્રોથ નોંધાયો છે.

શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ બેંકોની કામગીરી પર નજર કરીએ તો, તેમાં ડિપોઝિટ્સ અને ક્રેડિટ ગ્રોથ સતત ડબલ ડિજિટમાં રહ્યો છે. જોકે, રિપોર્ટમાં એક નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે આ ગ્રોથ FY24ની સરખામણીમાં થોડો ઓછો છે, પરંતુ તેમ છતાં તે મજબૂત સ્થિતિ દર્શાવે છે. બેંકોની નાણાકીય સ્થિરતા માપવા માટે મહત્વનો ગણાતો 'કેપિટલ ટુ રિસ્ક-વેઈટેડ એસેટ રેશિયો' (Capital to Risk-Weighted Assets Ratio) પણ પ્રોત્સાહક રહ્યો છે. માર્ચ મહિનામાં આ રેશિયો 17.4 ટકા હતો, જે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં 17.2 ટકા રહ્યો છે. આ આંકડા સાબિત કરે છે કે બેંકો પાસે જોખમ સામે લડવા માટે પૂરતું કેપિટલ ઉપલબ્ધ છે.

બેન્કિંગ સેક્ટર માટે સૌથી મોટી ચિંતાનો વિષય હંમેશા 'બેડ લોન' અથવા NPA હોય છે, પરંતુ RBIના આ રિપોર્ટમાં આ મોરચે ઐતિહાસિક સુધારો જોવા મળ્યો છે. ઘણા દાયકાઓ પછી ગ્રોસ NPA (Non-Performing Assets) સૌથી નીચલા સ્તરે પહોંચ્યો છે. આંકડાકીય માહિતી મુજબ, માર્ચ મહિનામાં ગ્રોસ NPA 2.2 ટકા હતો, જે સપ્ટેમ્બરમાં ઘટીને 2.1 ટકા પર આવી ગયો છે. બેંકોની એસેટ ક્વોલિટીમાં થયેલો આ સુધારો રોકાણકારો અને ખાતેદારો બંને માટે વિશ્વાસ વધારનારો છે.

બેંકોની નફાકારકતા એટલે કે પ્રોફિટેબિલિટીની વાત કરીએ તો ત્યાં પણ સ્થિતિ મજબૂત છે. FY25 માં બેંકોનું 'રિટર્ન ઓન એસેટ' (Return on Assets) 1.4 ટકા રહ્યું છે, જ્યારે 'રિટર્ન ઓન ઈક્વિટી' (Return on Equity) 13.5 ટકા નોંધાયું છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે બેંકો માત્ર બિઝનેસ જ નથી કરી રહી, પરંતુ તેમાંથી તંદુરસ્ત નફો પણ કમાઈ રહી છે.

માત્ર કોમર્શિયલ બેંકો જ નહીં, પરંતુ અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંકો અને NBFCs (Non-Banking Financial Companies) માં પણ સકારાત્મક વલણ જોવા મળ્યું છે. અર્બન કો-ઓપરેટિવ બેંકોમાં સતત ચોથા વર્ષે એસેટ ક્વોલિટીમાં સુધારો થયો છે અને તેમની બેલેન્સ શીટમાં સારો ગ્રોથ જોવા મળ્યો છે. બીજી તરફ, NBFCs સેક્ટરે પણ ડબલ ડિજિટ ક્રેડિટ ગ્રોથ હાંસલ કર્યો છે. તેમની પાસે પણ મજબૂત કેપિટલ બફર જળવાઈ રહ્યું છે અને એસેટ ક્વોલિટી સુધરી છે. એકંદરે RBI નો આ રિપોર્ટ ભારતીય બેન્કિંગ સેક્ટરના ઉજ્જવળ ભવિષ્યની સાબિતી આપે છે.

આ પણ વાંચો- Stocks to Buy: ડિફેન્સ સેક્ટરના આ 4 શેરમાં આવી શકે છે 35% સુધીનો ઉછાળો, જાણો મોતીલાલ ઓસવાલે કયા શેર્સ પર લગાવ્યો દાવ