Crypto stock crash: અમેરિકામાં જે DAT મોડેલ અપનાવીને કંપનીઓના શેર 2600% સુધી ઉડ્યા હતા, તે જ મોડેલ હવે 86% સુધીના મોટા કડાકાનું કારણ બન્યું છે. જાણો કેવી રીતે એક સફળ દેખાતો ફોર્મ્યુલા રોકાણકારો માટે ખોટનો સોદો સાબિત થયો અને હવે આગળ શું થશે.


Crypto stock crash: અમેરિકામાં જે DAT મોડેલ અપનાવીને કંપનીઓના શેર 2600% સુધી ઉડ્યા હતા, તે જ મોડેલ હવે 86% સુધીના મોટા કડાકાનું કારણ બન્યું છે. જાણો કેવી રીતે એક સફળ દેખાતો ફોર્મ્યુલા રોકાણકારો માટે ખોટનો સોદો સાબિત થયો અને હવે આગળ શું થશે.
ક્રિપ્ટો માર્કેટમાં મોટો ઉલટફેર: સફળતાનો ફોર્મ્યુલા બન્યો નિષ્ફળતાની કહાણી
આ વર્ષની શરૂઆતમાં, અમેરિકન શેરબજારમાં એક એવી રણનીતિ ખૂબ જ લોકપ્રિય બની, જેને સફળતાની ગેરંટી માનવામાં આવી રહી હતી. પરંતુ થોડા જ મહિનામાં આ રણનીતિ સૌથી ખરાબ સાબિત થઈ. ઘણી પબ્લિક લિસ્ટેડ કંપનીઓને લાગ્યું કે તેમણે પૈસા કમાવવાનો એક સરળ રસ્તો શોધી કાઢ્યો છે: કંપનીના પૈસાથી બિટકોઈન જેવા ડિજિટલ ટોકન્સ ખરીદો, અને જુઓ કે તમારી કંપનીનો શેર કેવી રીતે રોકેટની જેમ ઉપર જાય છે.
શું હતું DAT મોડેલ અને કેવી રીતે શરૂ થયો ટ્રેન્ડ?
આ આઇડિયા માઈકલ સેલર નામના એક ઉદ્યોગપતિથી પ્રેરિત હતો, જેમણે પોતાની કંપની Strategy Inc.ને બિટકોઈન હોલ્ડિંગ કંપનીમાં ફેરવી દીધી હતી. જોતજોતામાં 100થી વધુ કંપનીઓએ આ મોડેલ અપનાવ્યું. આ કંપનીઓને ડિજિટલ એસેટ ટ્રેઝરીઝ (DATs) કહેવામાં આવતી હતી. આ મોડેલ એટલું સફળ રહ્યું કે દિગ્ગજ રોકાણકાર પીટર થીલથી લઈને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પરિવારના સભ્યોએ પણ તેમાં રોકાણ કર્યું.
શેરમાં 2,600%નો અકલ્પનીય ઉછાળો
આ ટ્રેન્ડનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ SharpLink Gaming Inc. છે. જેવી આ કંપનીએ જાહેરાત કરી કે તે ગેમિંગ બિઝનેસ છોડીને એથેરિયમ ખરીદશે, તેના શેરમાં થોડા જ દિવસોમાં 2,600%નો જંગી ઉછાળો આવ્યો. પણ અહીંથી જ સમસ્યાની શરૂઆત થઈ. રોકાણકારોના મનમાં એક જ સવાલ હતો, ફક્ત કોઈ કંપની ક્રિપ્ટો ટોકન ખરીદે, તેનાથી શેરની કિંમત આટલી બધી કેવી રીતે વધી શકે?
જીતનો જુગાર હારમાં પલટાયો: શેરોમાં 86% સુધીનો કડાકો
જેમ જેમ રોકાણકારોને સમજાયું કે કંપની દ્વારા ખરીદવામાં આવેલા ક્રિપ્ટો કોઈ આવક પેદા નથી કરતા, બસ ખાલી પડ્યા રહે છે, તેમ તેમ તેઓ પાછા હટવા લાગ્યા.
* SharpLinkનો શેર જે 2,600% ઉછળ્યો હતો, તે હવે તેના ઉચ્ચ સ્તરથી 86% નીચે આવી ગયો છે.
* Greenlane Holdings જેવી કંપનીઓની હાલત તો વધુ ખરાબ છે. તેમના શેર આ વર્ષે 99% તૂટી ગયા, ભલે તેમની પાસે લગભગ 48 મિલિયન ડોલરના BERA ટોકન્સ હતા.
* બ્લૂમબર્ગના ડેટા મુજબ, મોટાભાગની DAT કંપનીઓના શેરોમાં સરેરાશ 43% નો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે બિટકોઈનની કિંમત માત્ર 6% ઘટી છે.
દેવું બન્યું ગળાનું હાડકું
મોટાભાગની DAT કંપનીઓએ ક્રિપ્ટો ખરીદવા માટે બજારમાંથી મોટું દેવું લીધું હતું. હવે સમસ્યા એ છે કે આ દેવા પર વ્યાજ અને ડિવિડન્ડ ચૂકવવાનું દબાણ છે, પરંતુ ક્રિપ્ટો એસેટ્સમાંથી કોઈ રોકડ પ્રવાહ (Cash Flow) આવતો નથી. આથી, રોકાણકારો હવે માત્ર ક્રિપ્ટોના ભાવના ઘટાડાનું જ નહીં, પણ કંપનીના દેવા અને મેનેજમેન્ટની ભૂલોનું જોખમ પણ ઉઠાવી રહ્યા છે.
હવે ફંડ મળવું પણ મુશ્કેલ
રોકાણકારોનો વિશ્વાસ તૂટી જતાં હવે આ કંપનીઓને નવું ફંડ મળવું લગભગ અશક્ય બની ગયું છે. Strategy Inc. જેવી મોટી કંપની પણ નવા શેર વેચીને પૈસા એકઠા કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.
કંપનીઓ બિટકોઈન વેચશે? ઉદ્યોગમાં ડરનો માહોલ
સૌથી મોટો ઝટકો ત્યારે લાગ્યો જ્યારે Strategy Inc.ના CEO એ કહ્યું કે જરૂર પડ્યે કંપની ડિવિડન્ડ ચૂકવવા માટે બિટકોઈન વેચી શકે છે. આ નિવેદન એટલા માટે ચોંકાવનારું હતું કારણ કે માઈકલ સેલરે કહ્યું હતું કે "કિડની વેચી દેજો, પણ બિટકોઈન નહીં." હવે બજારમાં ડર છે કે જો આ બધી કંપનીઓ મજબૂરીમાં ક્રિપ્ટો વેચવાનું શરૂ કરશે, તો બજારમાં વધુ મોટો કડાકો આવી શકે છે.
આગળ શું થશે?
હાલમાં, નવી DAT કંપનીઓ બનવાનું લગભગ બંધ થઈ ગયું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હવે મોટી DAT કંપનીઓ નાની અને સંઘર્ષ કરી રહેલી કંપનીઓને ખરીદી લેશે. આ ક્ષેત્રમાં મર્જર અને એક્વિઝિશનનો દોર જોવા મળી શકે છે, કારણ કે હજુ પણ બજારમાં ઘટાડાની સંભાવના છે.
ડિસ્ક્લેમર: શેરબજાર અને ક્રિપ્ટોમાં રોકાણ કરવું નાણાકીય જોખમોને આધીન છે. કોઈપણ રોકાણ નિર્ણય લેતા પહેલા હંમેશા પ્રમાણિત નાણાકીય નિષ્ણાતની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.