Republic Day 2026: બંધારણ તૈયાર હતું તો 2 મહિના રાહ કેમ જોઈ? જાણો 26 જાન્યુઆરી પસંદ કરવા પાછળનું અસલી કારણ

Republic Day 2026: આજે સમગ્ર ભારત દેશ ભક્તિના રંગે રંગાયેલો છે. કાશ્મીરથી લઈને કન્યાકુમારી સુધી તિરંગો લહેરાઈ રહ્યો છે, કારણ કે આજે આપણો દેશ 77મો પ્રજાસત્તાક દિવસ (Republic Day) ઉજવી રહ્યો છે. ભારતીય બંધારણના અમલને આજે 76 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. 26 જાન્યુઆરી, 1950ના રોજ ભારત સત્તાવાર રીતે એક 'પૂર્ણ પ્રજાસત્તાક' રાષ્ટ્ર બન્યું હતું.

આ વર્ષે 2026માં પ્રજાસત્તાક પર્વની ઉજવણી વધુ ખાસ છે, કારણ કે આ વખતની થીમ રાષ્ટ્રગીત 'વંદે માતરમ્'ની 150મી વર્ષગાંઠ પર આધારિત છે. કર્તવ્ય પથ પર યોજાતી પરેડમાં આ થીમની એક ભવ્ય ઝલક જોવા મળી. પરંતુ શું તમને ક્યારેય પ્રશ્ન થયો છે કે બંધારણ લાગુ કરવા માટે 26 જાન્યુઆરી જ કેમ પસંદ કરવામાં આવી? ચાલો જાણીએ તેનો રસપ્રદ ઈતિહાસ.

બંધારણ લાગુ કરવામાં 2 મહિનાનો વિલંબ કેમ?

ઈતિહાસના પાના ઉલટાવીએ તો જાણવા મળે છે કે ભારતનું બંધારણ તો 26 નવેમ્બર, 1949ના રોજ જ બનીને તૈયાર થઈ ગયું હતું. બંધારણ સભાએ તે જ દિવસે તેનો સ્વીકાર પણ કરી લીધો હતો. તેમ છતાં, તેને દેશભરમાં કાયદેસર રીતે લાગુ કરવા માટે 26 જાન્યુઆરી, 1950 સુધી રાહ જોવામાં આવી હતી. આ બે મહિનાના વિલંબ પાછળનું કારણ ભારતની આઝાદીની લડત સાથે જોડાયેલું છે.

26 જાન્યુઆરીની તારીખનું વિશેષ મહત્વ

આ તારીખની પસંદગી પાછળ કોંગ્રેસનું લાહોર અધિવેશન જવાબદાર છે. વાત એમ છે કે, 19 ડિસેમ્બર 1929ના રોજ લાહોરમાં પંડિત જવાહરલાલ નેહરુની અધ્યક્ષતામાં એક અધિવેશન મળ્યું હતું. અહીં રાવી નદીના કિનારે નેહરુએ તિરંગો લહેરાવ્યો અને અંગ્રેજો સામે 'પૂર્ણ સ્વરાજ' (સંપૂર્ણ આઝાદી)ની માંગ કરી.

તે સમયે નેતાઓએ નક્કી કર્યું હતું કે જાન્યુઆરી 1930ના છેલ્લા રવિવારે ભારતનો સાંકેતિક સ્વતંત્રતા દિવસ ઉજવવામાં આવશે. યોગાનુયોગે તે દિવસે 26 જાન્યુઆરી હતી. ત્યારથી, આઝાદી મળ્યા પહેલા પણ 26 જાન્યુઆરીને સ્વતંત્રતા દિવસ તરીકે મનાવવામાં આવતી હતી. આ ઐતિહાસિક તારીખનું મહત્વ જળવાઈ રહે અને તે યાદગાર બની રહે, તે હેતુથી બંધારણ લાગુ કરવા માટે 26 જાન્યુઆરીનો દિવસ પસંદ કરવામાં આવ્યો.