Ganesh Chaturthi 2023: મહારાષ્ટ્રમાં ગણપતિ ઉત્સવ ક્યારે શરૂ થયો? જાણો સંપૂર્ણ ઇતિહાસ

Ganesh Chaturthi 2023: ગણેશ ચતુર્થીનો તહેવાર દર વર્ષે ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન મંદિરો, ઘરો અને વિસ્તારોમાં ગજાનનની સ્થાપના કરવામાં આવે છે. ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે સમગ્ર વાતાવરણ ગણપતિની ભક્તિમાં લીન થઈ જાય છે. આ વર્ષે ગણેશ ચતુર્થી 19 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થશે. તે 28 સપ્ટેમ્બરે અનંત ચતુર્દશીના દિવસે સમાપ્ત થશે. ગણેશ ઉત્સવ ભગવાન ગણેશની જન્મજયંતિ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ગણપતિ ઉત્સવની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ હતી. ગણેશોત્સવની શરૂઆત સૌપ્રથમ કોણે કરી અને તેની પાછળનું કારણ શું હતું? આવો જાણીએ ગણેશ ઉત્સવના ઈતિહાસ વિશે.

એવું કહેવાય છે કે ગણેશ ઉત્સવની શરૂઆત 1893માં મહારાષ્ટ્રમાં લોકમાન્ય બાલ ગંગાધર તિલક દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તે સમયે દેશમાં આઝાદીની લડાઈ ચાલી રહી હતી. આવી સ્થિતિમાં લોકોમાં એકતા અને દેશભક્તિની ભાવના જાગૃત કરવાના હેતુથી તિલક ગણેશ ઉત્સવના નામે ગણેશ ઉત્સવ ઉજવતા હતા.

ગણેશોત્સવનો ઈતિહાસ

હકીકતમાં, 1892 માં, અંગ્રેજોએ એક નિયમ હેઠળ ભારતીયોને એક જગ્યાએ એકઠા થવા દીધા ન હતા. તિલકનું માનવું હતું કે આ ઉત્સવ દ્વારા ભારતીયોને એક જગ્યાએ એકઠા કરી શકાય છે અને આ દ્વારા તેમનામાં સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્રવાદ પ્રત્યે આદરની ભાવના કેળવી શકાય છે. આ પછી, લોકપ્રિય બાલ ગંગાધર તિલકે 1893 માં કેશવજી નાઈક ચાલ સાર્વજનિક ગણેશોત્સવ મંડળનો પાયો નાખ્યો. આ મંડળ (સમિતિ)ના પ્રયાસોને કારણે જ પ્રથમ વખત ગણેશ ઉત્સવની વિશાળ ગણપતિની મૂર્તિ સાથે ઉજવણી થવા લાગી. મહોત્સવના મંચ પરથી વિવિધ સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. દેશ પ્રત્યેના પ્રેમની ગાથા મરાઠી લોકગીત પોવાડેની ધૂનમાં ગાવા લાગી. દેશભક્તિના ભાષણો આપવા લાગ્યા. દર વર્ષે, લોકો તેમને સાંભળવા માટે ગણેશ ઉત્સવના મેદાનમાં ટોળામાં પહોંચવા લાગ્યા.