US-Iran war reason: ઈરાન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચેના તણાવમાં અમેરિકાના પ્રવેશે વૈશ્વિક ચિંતા વધારી દીધી છે. અમેરિકાએ ઈરાનના ત્રણ પરમાણુ ઠિકાણાઓ પર હુમલો કરીને મધ્ય પૂર્વના સંઘર્ષને વૈશ્વિક બનાવી દીધો છે. પણ શું આ હુમલો માત્ર પરમાણુ હથિયારોને રોકવા માટે હતો કે પછી ઈરાનના વિશાળ તેલ ભંડાર પર કબજો જમાવવાનો પ્લાન છે?
US-Iran war reason: અમેરિકાનો ઈરાન પર હુમલો કેમ? શું ઈરાનના છુપાયેલા ‘ખજાના' પર ટ્રમ્પની નજર!
US-Iran war reason: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા અગાઉ પણ વિસ્તારવાદી નીતિઓનું સમર્થન કરવામાં આવ્યું છે - જેમ કે ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરવી અને ગાઝા પર અમેરિકી સૈન્ય હાજરીની વાત કરવી. મધ્ય પૂર્વમાં, અમેરિકા પોતાની પકડ મજબૂત કરીને ચીન અને રશિયાને નબળા પાડવાની વ્યૂહરચના ધરાવે છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Jun 23, 2025 પર 2:53 PM
ઈરાનનો છુપાયેલો ખજાનો
ઈરાન પાસે વિશાળ કાચા તેલનો ભંડાર છે - આશરે 157.8 બિલિયન બેરલ. યુએસ એનર્જી ઇન્ફર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA) અનુસાર, 2023માં ઈરાન પાસે વિશ્વના કુલ તેલ ભંડારનો 12% હિસ્સો હતો. વેનેઝુએલા અને સાઉદી અરેબિયા પછી ઈરાન પાસે વિશ્વનો ત્રીજો સૌથી મોટો કાચા તેલનો ભંડાર છે. પ્રાકૃતિક ગેસના ક્ષેત્રમાં પણ, રશિયા પછી ઈરાન પાસે વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ભંડાર છે.
ઈરાનની સૌથી મોટી તાકાત
ઈરાનના તેલ ભંડારની બજાર કિંમત લગભગ 12 ટ્રિલિયન ડોલર આંકવામાં આવે છે. જો ઈરાન આ સંપત્તિનો પૂર્ણ ઉપયોગ કરી શકે, તો તે વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની શકે છે - માત્ર અમેરિકા અને ચીન પછી. તુલનાત્મક રીતે, રશિયા પાસે 107.8 બિલિયન બેરલ અને અમેરિકા પાસે માત્ર 68.8 બિલિયન બેરલ તેલ ભંડાર છે.
અમેરિકાનો હેતુ શું છે?
ઈરાન દરરોજ લગભગ 3.3 મિલિયન બેરલ કાચા તેલનું ઉત્પાદન કરે છે અને લગભગ 2 મિલિયન બેરલ તેલ અને રિફાઇન્ડ ફ્યુઅલની નિકાસ કરે છે. પરમાણુ કાર્યક્રમના બહાના હેઠળ, અમેરિકા ઈરાનના તેલ અને ગેસ સંસાધનો પર નિયંત્રણ મેળવવાની ઇચ્છા રાખી શકે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા અગાઉ પણ વિસ્તારવાદી નીતિઓનું સમર્થન કરવામાં આવ્યું છે - જેમ કે ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરવી અને ગાઝા પર અમેરિકી સૈન્ય હાજરીની વાત કરવી. મધ્ય પૂર્વમાં, અમેરિકા પોતાની પકડ મજબૂત કરીને ચીન અને રશિયાને નબળા પાડવાની વ્યૂહરચના ધરાવે છે.
અસર શું થઈ શકે?
મધ્ય પૂર્વ વિશ્વનું ઊર્જા કેન્દ્ર છે, જ્યાંથી વિશ્વનું 26% તેલ ઉત્પાદિત થાય છે. ઈરાન-અમેરિકા સંઘર્ષ વૈશ્વિક ઊર્જા બજાર અને અર્થવ્યવસ્થા પર ગંભીર અસર કરી શકે છે. સાઉદી અરેબિયા, ઈરાક, ઈરાન, કુવૈત અને UAE જેવા દેશો વિશ્વના ટોચના 10 તેલ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ છે, અને આ પ્રદેશમાં અસ્થિરતા વિશ્વભરમાં અસર કરી શકે છે. આ તણાવ માત્ર પરમાણુ પ્રસારનો મુદ્દો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક ઊર્જા સંસાધનો પર નિયંત્રણ માટેની મહત્વપૂર્ણ સ્પર્ધાનું પ્રતિબિંબ બની શકે છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.