શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે બેંકની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) કેવી રીતે કામ કરે છે? EMI પર લેવામાં આવેલી સસ્તી લાગતી લોન વાસ્તવમાં કેટલી મોંઘી પડી શકે છે? અથવા આજે જે ₹100ની કિંમત છે, તે પાંચ વર્ષ પછી કેટલી રહેશે? આ એવા સવાલો છે, જે દરેક વ્યક્તિના મનમાં ક્યારેક ને ક્યારેક આવે છે. જોકે, મોટાભાગના લોકોને નાની ઉંમરે આ બાબતોની સમજ મળતી નથી. પરંતુ હવે શાળાના બાળકોને પણ આર્થિક બાબતોનું શિક્ષણ આપવામાં આવશે.
Children's Day Special: બાળકોને મળશે ફાઇનાન્શિયલ એજ્યુકેશન, NCERTના નવા પુસ્તકમાં શીખશે પૈસાથી પૈસા કમાવાની રીત
NCERTના ધોરણ 9ના નવા સોશિયલ સાયન્સ પુસ્તકમાં પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને સ્ટાર્ટઅપ અંગેના બે પ્રકરણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે. હવે વિદ્યાર્થીઓ બચત, બજેટ, FD, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, શેરબજાર, ઇન્કમ ટેક્સ અને બિઝનેસ શરૂ કરવાની પાયાની સમજ મેળવશે. સાથે જ નાની ઉંમરથી રોકાણ શરૂ કરવાના ફાયદા પણ શીખશે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Nov 14, 2026 પર 3:02 PM
NCERTના નવા પુસ્તકમાં પર્સનલ ફાઇનાન્સના બે ખાસ પ્રકરણ
NCERTના ધોરણ 9ના નવા સોશિયલ સાયન્સના પુસ્તકમાં બે એવા પ્રકરણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે, જે વિદ્યાર્થીઓને નાની ઉંમરથી જ પૈસાનું યોગ્ય મેનેજમેન્ટ શીખવશે.
હકીકતમાં, બચત અને રોકાણ એક આદત છે. ઘણા લોકો માને છે કે બચત અને રોકાણ કરવા માટે મોટી આવક હોવી જરૂરી છે. પરંતુ એવું નથી. નાની-નાની બચત દ્વારા પણ મોટું ફંડ ઊભું કરી શકાય છે. આ આદતની શરૂઆત શાળાના દિવસોથી જ થઈ શકે છે.
બેંક FD, મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને શેરબજાર વિશે મળશે જાણકારી
પહેલા પ્રકરણનું નામ 'Managing Your Personal Finances' છે. આ પ્રકરણની શરૂઆત બાળકોના રોજિંદા જીવનનાં ઉદાહરણોથી કરવામાં આવી છે.
તેમાં બાળકોને મળતા પોકેટ મની અને તહેવારો દરમિયાન સંબંધીઓ પાસેથી મળતા પૈસાનું ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે. બાળકોને સમજાવવામાં આવશે કે આ પૈસા ખર્ચવા વધુ યોગ્ય છે કે પછી તેને ગુલ્લકમાં જમા કરવા જોઈએ.
આ ઉપરાંત, આ પ્રકરણમાં બજેટ બનાવવું, બચત કરવી અને નાની ઉંમરથી રોકાણ શરૂ કરવાના ફાયદા વિશે સમજાવવામાં આવશે.
વિદ્યાર્થીઓને ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD), બોન્ડ, શેર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવા વિવિધ રોકાણ વિકલ્પો વિશે પણ માહિતી આપવામાં આવશે. આ રીતે બાળકોને નાની ઉંમરથી જ નાણાકીય નિર્ણયો લેવાની સમજ વિકસાવવામાં મદદ મળશે.
હવે શાળાના બાળકો સ્ટાર્ટઅપ અને બિઝનેસના પાઠ પણ શીખશે
આ નવા અભ્યાસક્રમની ખાસ વાત એ છે કે ધોરણ 9ના વિદ્યાર્થીઓ પહેલીવાર ઇન્કમ ટેક્સ વિશે પણ શીખશે. તેમને સમજાવવામાં આવશે કે પ્રામાણિકતાથી ટેક્સ ચૂકવવો એક જવાબદાર નાગરિકની ફરજનો ભાગ છે.
બીજા પ્રકરણનું નામ 'From Ideas to Startups' છે. આ પ્રકરણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બાળકોને બિઝનેસ અને ઉદ્યોગસાહસિકતાની પાયાની સમજ આપવાનો છે.
તેમાં શાળાના મેળામાં લીંબુ શરબતનો સ્ટોલ લગાવવાનું ઉદાહરણ આપવામાં આવ્યું છે. વિદ્યાર્થીઓએ વિચારવાનું રહેશે કે લીંબુ અને ખાંડ ખરીદવાનો કેટલો ખર્ચ થશે, એક ગ્લાસની
કિંમત કેટલી રાખવી જોઈએ અને અંતે તેમને નફો થયો કે નુકસાન.
આ પ્રકરણમાં બાળકોને બિઝનેસ શરૂ કરવા અને જોખમ લેવાથી ડરવાને બદલે તેને શીખવાની અને સમજવાની તક તરીકે જોવાનું શીખવવામાં આવશે.
નાની ઉંમરે રોકાણ શરૂ કરવાના શું છે ફાયદા?
નાની ઉંમરથી રોકાણ શરૂ કરવું કેટલું ફાયદાકારક છે, તે કમ્પાઉન્ડિંગના ઉદાહરણથી સમજી શકાય છે.
ધારો કે કોઈ વ્યક્તિ 25 વર્ષની ઉંમરથી દર મહિને ₹5,000નું રોકાણ શરૂ કરે છે અને તેને વાર્ષિક 10 ટકા રિટર્ન મળે છે. જો તે 60 વર્ષની ઉંમર સુધી રોકાણ ચાલુ રાખે તો તેનું કુલ ફંડ આશરે ₹1.90 કરોડ થઈ શકે છે.
જ્યારે બીજી તરફ, જો કોઈ વ્યક્તિ 35 વર્ષની ઉંમરે રોકાણ શરૂ કરે અને 60 વર્ષની ઉંમર સુધી ચાલુ રાખે તો તેનું ફંડ આશરે ₹66 લાખ જ થઈ શકે છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.