Post Office Schemes vs Bank FD: શેરબજારના જોખમ વગર સંપૂર્ણ સુરક્ષિત અને નક્કી કરેલું રિટર્ન શોધતા ભારતીય રોકાણકારો અવારનવાર પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ અને પરંપરાગત બેંક FD (Fixed Deposit) વચ્ચે સરખામણી કરતા હોય છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026 ક્વાર્ટર માટે નાની બચત યોજનાઓ (Small Savings Schemes) ના વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર ન કર્યા બાદ, હવે વર્તમાન બેંક FD ના દરો સાથે તેની તુલના કરીને તમે તમારી મહેનતની કમાણી રોકવા માટે એક શ્રેષ્ઠ નિર્ણય લઈ શકો છો.
પોસ્ટ ઓફિસ કે બેંક FD, ક્યાં મળી રહ્યું છે સૌથી તગડું વ્યાજ? જાણો 5 વર્ષ માટે પૈસા રોકવા પર શેમાં થશે સૌથી વધુ નફો
Post Office vs Bank FD: ઓક્ટોબર-ડિસેમ્બર 2026 ક્વાર્ટર માટે પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓમાં 8.2% સુધી અને સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંક FD માં 8.25% સુધી વ્યાજ મળી રહ્યું છે. જાણો 5 વર્ષના રોકાણ માટે પોસ્ટ ઓફિસ કે બેંક FD કયો વિકલ્પ શ્રેષ્ઠ છે.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Nov 13, 2026 પર 4:04 PM
પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ પર કેટલું મળી રહ્યું છે વ્યાજ?
ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર 2026 ના ત્રિમાસિક ગાળા માટે સરકારે પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓના વ્યાજ દરો યથાવત રાખ્યા છે. આ લિસ્ટમાં સીનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) વાર્ષિક 8.2% ના સૌથી ઊંચા વ્યાજ સાથે સૌથી આગળ છે, જોકે આ બંને યોજનાઓ માટે પાત્રતાની ચોક્કસ અને કડક શરતો લાગુ પડે છે.
સામાન્ય રોકાણકારો માટે પણ પોસ્ટ ઓફિસમાં અનેક દમદાર વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે:
નેશનલ સેવિંગ્સ સર્ટિફિકેટ (NSC): વાર્ષિક 7.7% વ્યાજ (આ યોજના મેચ્યોરિટી પર એકસાથે રકમ ચૂકવે છે).
5 વર્ષની ટાઈમ ડિપોઝિટ (TD) અને કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP): વાર્ષિક 7.5% વ્યાજ (KVP માં તમારું રોકાણ 115 મહિનામાં બમણું થઈ જાય છે).
મંથલી ઈન્કમ સ્કીમ (MIS): વાર્ષિક 7.4% વ્યાજ (આમાં દર મહિને નિયમિત આવક મળે છે).
પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF): વાર્ષિક 7.1% વ્યાજ (આમાં વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ વ્યાજ એટલે કે કમ્પાઉન્ડિંગનો ફાયદો મળે છે, જ્યારે SCSS ત્રિમાસિક ધોરણે વ્યાજ આપે છે).
બેંક FD ની સ્થિતિ: સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંકો આપી રહી છે 8.25% સુધી વ્યાજ
બેંકિંગ સેક્ટરની વાત કરીએ તો મોટી બેંકોની સરખામણીમાં સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંકો સામાન્ય ગ્રાહકોને સૌથી વધુ વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે:
સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંક: સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંક વાર્ષિક 8.25% સુધીના વ્યાજ સાથે ટોપ પર છે. જ્યારે ઉજ્જીવન (Ujjivan) અને ઉત્કર્ષ સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંક 8.1% સુધી વ્યાજ આપી રહી છે.
પ્રાઈવેટ સેક્ટરની બેંકો: પસંદગીની મુદત પર DCB બેંક 7.5% સુધી અને બંધન બેંક 7.45% સુધી વ્યાજ આપી રહી છે. જ્યારે મોટી ખાનગી બેંકોના દર થોડા ઓછા છે—જેમાં કોટક મહિન્દ્રા બેંક 6.8%, HDFC બેંક અને એક્સિસ બેંક 6.6%, તથા ICICI બેંક 6.55% સુધી વ્યાજ ઓફર કરી રહી છે.
સરકારી બેંકો (PSUs): સરકારી બેંકો પસંદગીની મુદત પર મધ્યમ રિટર્ન આપી રહી છે. બેંક ઓફ ઈન્ડિયા પોતાની 500 દિવસની FD પર 6.85%, જ્યારે પંજાબ નેશનલ બેંક (PNB) અને ઈન્ડિયન બેંક 6.8% સુધી વ્યાજ આપે છે. બેંક ઓફ બરોડા અને કેનરા બેંક 6.75% તથા દેશની સૌથી મોટી બેંક SBI 6.45% સુધી વ્યાજ આપી રહી છે.
5 વર્ષના રોકાણ પર ક્યાં મળશે સૌથી વધુ રિટર્ન?
જો તમે 5 વર્ષની મુદત માટે તમારા પૈસા રોકવા માંગો છો, તો મુખ્ય વિકલ્પોની સીધી સરખામણી નીચે મુજબ છે:
સૂર્યોદય સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંક FD: વાર્ષિક 8.25% વ્યાજ (ખાસિયત: સામાન્ય રોકાણકારો માટે સૌથી વધુ વ્યાજ).
પોસ્ટ ઓફિસ NSC: વાર્ષિક 7.70% વ્યાજ (ખાસિયત: 100% સરકારી ગેરંટી અને મેચ્યોરિટી પર એકસાથે ચુકવણી).
પોસ્ટ ઓફિસ ટાઈમ ડિપોઝિટ (5-Year): વાર્ષિક 7.50% વ્યાજ (ખાસિયત: સંપૂર્ણ સુરક્ષિત સરકારી સ્કીમ).
HDFC બેંક FD (5 વર્ષ): વાર્ષિક 6.60% વ્યાજ (ખાસિયત: મોટી ખાનગી બેંકનો વિશ્વાસપાત્ર વિકલ્પ).
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI) FD (5 વર્ષ): વાર્ષિક 6.05% વ્યાજ (ખાસિયત: દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંકનો દર).
રોકાણ કરતા પહેલાં આ બાબતોનું રાખો ખાસ ધ્યાન
ભલે કેટલીક પસંદગીની સ્મોલ ફાઈનાન્સ બેંકો પોસ્ટ ઓફિસની યોજનાઓ કરતા વધારે વ્યાજ આપી રહી છે, પરંતુ તેમના આ મહત્તમ વ્યાજ દરો મોટાભાગે કોઈ ખાસ મુદત પર જ લાગુ પડતા હોય છે. તેથી રોકાણકારોએ બેંક FD કે સરકારી ગેરંટીવાળી પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓમાં પૈસા લોક કરતા પહેલાં પાત્રતાના નિયમો, વ્યાજ ચૂકવવાની રીત (માસિક, ત્રિમાસિક કે મેચ્યોરિટી પર) અને લિક્વિડિટીનું સારી રીતે મૂલ્યાંકન કરી લેવું જોઈએ.
(ડિસ્ક્લેમર: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી માત્ર જાણકારીના હેતુથી આપવામાં આવી રહી છે. રોકાણકાર તરીકે કોઈપણ યોજનામાં પૈસા રોકતા પહેલાં હંમેશા સર્ટિફાઈડ ફાઈનાન્શિયલ એક્સપર્ટની સલાહ અવશ્ય લો.)
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.