TRAIનો મેસેજ ટ્રેસેબિલિટીનો નિયમ આજથી લાગુ, 120 કરોડ મોબાઈલ યુઝર્સ પર તેની શું થશે અસર?

ટ્રાઈનો મેસેજ ટ્રેસિબિલિટી નિયમ આખરે આજથી અમલમાં આવ્યો છે. દેશના 120 કરોડ મોબાઈલ યુઝર્સને આનો મોટો ફાયદો થવાનો છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરે SMS દ્વારા છેતરપિંડી રોકવા માટે આ નિયમની ભલામણ કરી હતી. પહેલા આ નિયમ 1 નવેમ્બરથી લાગુ થવાનો હતો, પરંતુ ટેલિકોમ ઓપરેટર્સની માંગ પર ટ્રાઈએ તેની સમયમર્યાદા એક મહિના વધારીને 30 નવેમ્બર કરી દીધી છે. હોદ્દેદારોની તૈયારીઓ પૂર્ણ ન થતાં તેની સમયમર્યાદા ફરી એકવાર લંબાવીને 10 ડિસેમ્બર કરવામાં આવી હતી. આખરે, આ નિયમ આજથી એટલે કે 11મી ડિસેમ્બરથી લાગુ થઈ ગયો છે. ચાલો જાણીએ કે આ નવા નિયમની દેશના 120 કરોડથી વધુ મોબાઈલ યુઝર્સ પર શું અસર પડશે?

મેસેજ ટ્રેસેબિલિટી નિયમ શું છે?

નામ પરથી જ સ્પષ્ટ છે કે, મેસેજ ટ્રેસેબિલિટી નિયમ હેઠળ, યુઝરના મોબાઈલ પર આવતા મેસેજ મોકલનારને ટ્રેસ કરવાનું સરળ બનશે. હેકર્સ દ્વારા મોકલવામાં આવેલા ફેક કોમર્શિયલ મેસેજીસ યુઝર્સ સુધી પહોંચશે નહીં અને નેટવર્ક લેવલે તેને અવરોધિત કરવામાં આવશે. આ રીતે યુઝર્સમાં છેતરપિંડીનું જોખમ ઓછું થશે. તેમજ મેસેજ મોકલનારને પણ શોધી શકાય છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરના નવા આદેશ અનુસાર, ટેલિકોમ કંપનીઓએ યુઝરના નંબર પર આવતા કોઈપણ મેસેજની સંપૂર્ણ ચેઈન વિશે જાણવું જોઈએ.

અગાઉ, ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરે અનસોલિસિટેડ મેસેજ કોમ્યુનિકેશન માટે રુલ્સ લાગુ કર્યા છે, જેમાં કોઈપણ અનવેરિફાઇડ સોર્સમાંથી આવતા મેસેજીસ, જેમાં કોઈપણ URL અથવા APK ફાઈલની લિંક વગેરે હોય તેને અવરોધિત કરવામાં આવશે. વધુમાં, અનવેરિફાઇડ નંબરો પરથી આવતા કોમર્શિયલ કોલ્સ પણ નેટવર્ક લેવલે બંધ કરવામાં આવશે. તેનાથી વધી રહેલી ઓનલાઈન છેતરપિંડી રોકવામાં મદદ મળશે. ભારતીય એજન્સીઓ દ્વારા છેતરપિંડી રોકવા માટે તમામ શક્ય પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ છેતરપિંડીના કિસ્સાઓ ઓછા થતા દેખાતા નથી. હેકર્સ સતત નવી રીતે લોકોને છેતરવાનો પ્રયાસ કરે છે. તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં ઓનલાઈન છેતરપિંડીના કેસોમાં 3,000 ટકા સુધીનો વધારો નોંધવામાં આવ્યો છે.

શું OTP મેળવવામાં વિલંબ થશે?

તાજેતરમાં, ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરે સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું હતું કે મેસેજ ટ્રેસેબિલિટી નિયમોના અમલીકરણને કારણે, યુઝર્સના મોબાઇલ પર પ્રાપ્ત OTP પ્રાપ્ત કરવામાં કોઈ વિલંબ થશે નહીં. તેને સરળ રીતે મિસ કોમ્યુનિકેશન કહેવાય છે. જો કે, ટેલિકોમ ઓપરેટરોએ દલીલ કરી હતી કે ભારતના મોટાભાગના ટેલીમાર્કેટર્સ અને બેન્કો જેવા વ્યવસાયિક સંસ્થાઓ હજુ સુધી નવા નિયમ માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર નથી, જેના કારણે આ નિયમના અમલીકરણને મોટા પાયે અસર થશે. આ કારણે રેગ્યુલેટરે ચાર ટેલિકોમ કંપનીઓ Jio, Airtel, Vi, BSNLની માંગ પર નિયમો લાગુ કરવામાં વિલંબ કર્યો છે.

જો સૂત્રોનું માનીએ તો, મેસેજ ટ્રેસીબિલિટી નિયમોના અમલીકરણને કારણે 95 ટકા મેસેજ મોબાઈલ યુઝર્સને કોઈપણ વિલંબ વિના પહોંચાડવામાં આવી રહ્યા છે. માત્ર 5 ટકા એવા મેસેજ છે જે આનાથી પ્રભાવિત થશે. જો કે આગામી દિવસોમાં આ 5 ટકા મેસેજ પણ સરળતાથી યુઝર્સને પહોંચાડવામાં આવશે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટર આના પર નજર રાખી રહ્યું છે. મેસેજ ટ્રેસિબિલિટી લાવવાનો હેતુ સ્પામને રોકવાનો છે અને જેથી યુઝર્સ સુધી પહોંચતા દરેક કોમર્શિયલ મેસેજની આખી સાંકળ જાણી શકાય.