Budget 2026: બજેટની સમયમર્યાદા નજીક આવી રહી છે તેમ, શેરબજારમાં ચિંતા વધી રહી છે. રોકાણકારોને ડર છે કે સરકાર ફરી એકવાર મૂડી લાભ કર માળખામાં સુધારો કરી શકે છે, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે શેરબજાર પહેલેથી જ નબળી સ્થિતિમાં છે. જોકે કર વધારવાનો કોઈ સત્તાવાર પ્રસ્તાવ હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ વર્તમાન બજાર વાતાવરણ રોકાણકારોને અસ્વસ્થ કરી રહ્યું છે. શેરબજાર અસ્થિર રહે છે, વિદેશી રોકાણકારો સતત વેચાણ કરી રહ્યા છે, અને 2024 ના કર વધારાની યાદ અપાવવાથી બજારનો વિશ્વાસ ઓછો થઈ રહ્યો છે.
Budget 2026: LTCG ટેક્સમાં ફેરફાર આવી શકે છે, શેરબજારમાં દેખાય ડર
તેજસ ખોડેએ કહ્યું, "STT લગભગ ફક્ત ભારતમાં જ અસ્તિત્વમાં છે. તે નફા પર નહીં, પરંતુ વેપાર પર કર લાદે છે. જો તમે બજારમાં વધુ લોકોને આકર્ષવા માંગતા હો, તો તમારે STT ઘટાડવાની અને મૂડી લાભ કરમાં વધુ વધારો ટાળવાની જરૂર છે."
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Jan 28, 2026 પર 1:26 PM
બજાર નિરીક્ષકો કહે છે કે સ્ટોક કમાણી પરનો કર નિયમિત આવકવેરા સાથે સમાન થઈ શકે છે તેવી માત્ર લાગણી પણ રોકાણકારોની ચિંતા અને જોખમ ટાળવાથી વધુ વધી શકે છે.
આ ભય કોઈપણ મોટી કર જાહેરાત કરતાં ધીમે ધીમે માળખાકીય ફેરફારોથી વધુ ઉદ્ભવે છે, જે રોકાણકારોના વર્તનને શાંતિથી બદલી શકે છે. આમાં શેરમાંથી નફાને આવકવેરા સ્લેબ સાથે જોડવાનો, હોલ્ડિંગ સમયગાળાના નિયમોમાં વારંવાર ફેરફાર કરવાનો અથવા સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) ની સમીક્ષા કર્યા વિના ટૂંકા ગાળાના વેપાર પર કરનો બોજ વધારવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
આ ચર્ચા એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે રોકાણકારો પહેલાથી જ અનેક કર દબાણનો સામનો કરી રહ્યા છે. મૂડી લાભ કર, STT અને ચલણની નબળાઈ એ બધા પરિબળો છે જે રોકાણકારોના કર પછીના વળતરને અસર કરી રહ્યા છે.
2024 ના બદલાવોની પરછાઈ હજુ પણ કાયમ
બજેટ 2024 માં, સરકારે લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કરને 12.5 ટકા સુધી વધારી દીધો. તેણે નવા રોકાણો પર ઇન્ડેક્સેશનનો લાભ પણ નાબૂદ કર્યો અને ટૂંકા ગાળાના મૂડી લાભ કરને 20 ટકા સુધી વધારી દીધો. શરૂઆતમાં બજારે આ ફેરફારોને મજબૂત તેજી સાથે સ્વીકાર્યા, પરંતુ ત્યારબાદના ઘટાડાથી ભાવના નબળી પડી ગઈ, અને નિફ્ટી મોટાભાગે 2025 દરમિયાન સાંકડી રેન્જમાં ટ્રેડ થયો.
PwC ના ટેક્સ પાર્ટનર તુષાર સચદેના જણાવ્યા અનુસાર, "જુલાઈ 2024 માં LTCG દર 10 ટકાથી વધારીને 12.5 ટકા કરવામાં આવ્યો ત્યારે વિદેશી રોકાણકારો નાખુશ હતા. પ્રશ્ન એ છે કે શું સરકાર એક વર્ષમાં ફરીથી દરમાં ફેરફાર કરશે? સામાન્ય સર્વસંમતિ એ છે કે આ અસંભવિત છે."
જોકે, 2026 ની શરૂઆત બજારની અસ્થિરતા સાથે થઈ છે, જેમાં વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) વેચાણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે. આનાથી રોકાણકારોને આશ્ચર્ય થયું છે કે શું વધેલા કરનો બોજ તેમને ખોટા સમયે અસર કરી રહ્યો છે. સચદેએ જણાવ્યું, "વિદેશી રોકાણકારો કર-કપાતવાળા વળતર પર નજર રાખે છે. જ્યારે કર ઊંચા હોય છે અને રૂપિયો 92 ની નજીક નબળો પડે છે, ત્યારે તેમને બેવડા ફટકાનો સામનો કરવો પડે છે".
આગળ ટેક્સ વધ્યો તો વેચવાલીનો ખતરો
ફાયર્સના સહ-સ્થાપક અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર તેજસ ખોડે કહે છે કે વર્તમાન કર પ્રણાલીએ રોકાણકારો પર પહેલાથી જ દબાણ બનાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું, "સક્રિય વેપારીઓ માટે સિસ્ટમ બિનજરૂરી રીતે કડક બની ગઈ છે. જો કરમાં વધુ વધારો કરવામાં આવે તો બજારમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી શકે છે. આનાથી ઇક્વિટી રોકાણકારોનો વિશ્વાસ ખતમ થઈ જશે, ખાસ કરીને જ્યારે બજાર હાલમાં સારું વળતર આપી રહ્યું નથી."
બજારના આંતરિક સૂત્રો કહે છે કે મુદ્દો એ નથી કે શેરો પર ટેક્સ લગાવવો કે નહીં, કારણ કે શેરો પર પહેલાથી જ ટેક્સ લાદવામાં આવે છે. વાસ્તવિક ચિંતા સરકારની દિશા છે. રોકાણકારો એ સમજવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે કે સરકાર વર્તમાન કર પ્રણાલીને અંતિમ સિસ્ટમ માને છે, અથવા તે નિયમિત આવકની જેમ મૂડી લાભ પર ટેક્સ લગાવવા તરફ આગળ વધી રહી છે.
તેજસ ખોડેએ કહ્યું, "નિયમોમાં વારંવાર થતા ફેરફારો બજારમાં અસ્થિરતા પેદા કરે છે. શેરબજારને લાંબા ગાળે સ્પષ્ટ અને સ્થિર નિયમોની સૌથી વધુ જરૂર છે."
ઘણી રીતના ટેક્સ મળીને વધારે રહ્યા છે દબાણ
Generational Capital ના સતવિક જૈને જણાવ્યું કે વિવિધ કરવેરા સંયુક્ત રીતે રોકાણકારો પર વધારાનો બોજ નાખી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું, "STT મૂળ રૂપે લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કરના વિકલ્પ તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ હવે બંને અમલમાં છે. આ ઉપરાંત નબળો રૂપિયો કર-કપાત વળતરને વધુ ઘટાડે છે. જો સરકાર STT ઘટાડવાનો સંકેત પણ આપે છે, તો બજાર તેને ખૂબ જ હકારાત્મક રીતે લેશે."
બજારના નિષ્ણાતોનું માનવુ છે કે બહુવિધ કરવેરા અને નબળા ચલણનું મિશ્રણ રોકાણકારોની જોખમ લેવાની ક્ષમતાને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે, ખાસ કરીને વિદેશી રોકાણકારો અને સક્રિય ઘરેલૂ ટ્રેડર્સ માટે.
સરકારની ફિસ્કલ સીમાઓ
સરકારના દ્રષ્ટિકોણથી, મૂડી લાભ કર તેની આવકનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત છે. મોટાભાગના ઉચ્ચ આવક ધરાવતા રોકાણકારો શેરોમાંથી નોંધપાત્ર નફો કમાય છે. તેથી, એવી દલીલ કરવામાં આવે છે કે નિષ્ક્રિય આવકને પગાર જેટલી કર મુક્તિ મળવી જોઈએ નહીં. વધુમાં, સરકાર પાસે કલ્યાણ કાર્યક્રમો અને માળખાગત ખર્ચ માટે નોંધપાત્ર જવાબદારીઓ છે, જે નોંધપાત્ર કર રાહતનો અવકાશ મર્યાદિત કરે છે.
PwC ના તુષાર સચદેએ જણાવ્યું કે, "સરકાર પાસે મર્યાદિત નાણાકીય જગ્યા છે. કોઈપણ કર રાહત આપતા પહેલા આવકની અસરનું મૂલ્યાંકન કરવું મહત્વપૂર્ણ છે." જોકે, નિષ્ણાતો એમ પણ માને છે કે આ સમયે વધુ પડતી કડક કર નીતિ હાનિકારક હોઈ શકે છે, કારણ કે શેરબજાર સ્થાનિક રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા, IPO માટે ભંડોળ એકત્ર કરવામાં અને સરકારની ડિસઇન્વેસ્ટમેન્ટ યોજનાઓમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
મોટા બદલાવ નહીં, નાના પગલાઓની આશા
મોટાભાગના બજાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સરકાર મોટા સુધારાઓને બદલે નાના અને મર્યાદિત ફેરફારો કરી શકે છે. આમાં સ્પેશિયલ ટેક્સ (STT) ની સમીક્ષા, ટૂંકા ગાળાના અને લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કરને સંતુલિત કરવા અથવા કર દરમાં વધારો કર્યા વિના કર માળખાને સરળ બનાવવાનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
તેજસ ખોડેએ કહ્યું, "STT લગભગ ફક્ત ભારતમાં જ અસ્તિત્વમાં છે. તે નફા પર નહીં, પરંતુ વેપાર પર કર લાદે છે. જો તમે બજારમાં વધુ લોકોને આકર્ષવા માંગતા હો, તો તમારે STT ઘટાડવાની અને મૂડી લાભ કરમાં વધુ વધારો ટાળવાની જરૂર છે."
ડિસ્ક્લેમર: Moneycontrol.com પર આપવામાં આવેલા વિચાર અને રોકાણની સલાહ રોકાણ વિશેષજ્ઞોના પોતાના ખાનગી વિચાર અને સલાહ હોય છે. Moneycontrol યૂઝર્સને સલાહ આપે છે કે તે કોઈ રોકાણ નિર્ણય લેવાના પહેલા સર્ટિફાઈડ એક્સપર્ટથી સલાહ લો.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.