દેશના અર્થતંત્ર માટે સારા સમાચાર: વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં જંગી ઉછાળો, ખજાનો ફરી $700 અબજ ડોલરની નજીક

India's Forex Reserve: ભારતીય અર્થતંત્ર માટે એક મોટા અને રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક અઠવાડિયાથી સતત દબાણ હેઠળ રહેલા દેશના વિદેશી મુદ્રા ભંડાર (Forex Reserve) માં ફરીથી જબરદસ્ત ઉછાળો જોવા મળ્યો છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) દ્વારા 10 એપ્રિલના રોજ જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ, 3 એપ્રિલ, 2024 ના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં ભારતના ફોરેક્સ રિઝર્વમાં $9.063 અબજ ડોલરનો જંગી વધારો થયો છે. આ વધારા સાથે દેશનો કુલ વિદેશી મુદ્રા ભંડાર હવે વધીને $697.121 અબજ ડોલર પર પહોંચી ગયો છે.

એક સપ્તાહ પહેલાં થયો હતો મોટો ઘટાડો

આ ઉછાળો એટલા માટે પણ મહત્વનો છે કારણ કે આ પહેલાના સપ્તાહમાં (27 માર્ચના રોજ પૂરા થયેલા) વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં $10.288 અબજ ડોલરનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો હતો, જેના કારણે તે ઘટીને $688.058 અબજ ડોલર પર આવી ગયો હતો. આમ, માત્ર એક જ સપ્તાહમાં આટલો મોટો વધારો બજારમાં સકારાત્મક સંકેત આપે છે.

ઓલ-ટાઇમ હાઈથી કેમ ઘટ્યો હતો ભંડાર?

આ વર્ષે 27 ફેબ્રુઆરીના રોજ પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં દેશનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર $728.494 અબજ ડોલરની સર્વકાલીન ઉચ્ચ સપાટીએ પહોંચ્યો હતો. પરંતુ ત્યારપછી મધ્ય-પૂર્વમાં અમેરિકા, ઈઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વધવાને કારણે વૈશ્વિક બજારોમાં ઉથલપાથલ મચી હતી. આ તણાવની અસર ભારતીય રૂપિયા પર પણ જોવા મળી અને ડોલર સામે રૂપિયો નબળો પડવા લાગ્યો. રૂપિયાના ઘટાડાને રોકવા અને બજારમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે RBI એ બજારમાં હસ્તક્ષેપ કરીને ડોલરનું વેચાણ કર્યું હતું, જેના કારણે વિદેશી મુદ્રા ભંડારમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.

કયા કારણે થયો આ જંગી વધારો?

3 એપ્રિલે પૂરા થયેલા સપ્તાહમાં થયેલો આ વધારો મુખ્યત્વે બે કારણોસર છે: