Supreme Court Death Penalty: ફાંસી નહીં, તો શું ઘાતક ઇન્જેક્શન? મૃત્યુદંડની સજા પર સુપ્રીમ કોર્ટનો કેન્દ્રને સીધો સવાલ, જાણો શું છે સમગ્ર મામલો

Supreme Court Death Penalty: ભારતમાં ગંભીર ગુનાઓ માટે દોષિતોને મૃત્યુદંડ આપવા માટે વર્ષોથી ફાંસીની સજાનો અમલ કરવામાં આવે છે. પરંતુ શું આ સજા માનવીય છે? શું સમય સાથે આ સિસ્ટમમાં બદલાવની જરૂર નથી? આ જ સવાલો હવે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ઉઠ્યા છે. એક જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારને સ્પષ્ટપણે પૂછ્યું છે કે, "મૃત્યુદંડ આપવા માટે ફાંસીની જગ્યાએ ઘાતક ઇન્જેક્શનનો ઉપયોગ કેમ ન થઈ શકે?"

શું છે સમગ્ર ડિબેટ અને અરજીકર્તાની દલીલ?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ થયેલી એક PILમાં એવી માગ કરવામાં આવી છે કે ફાંસીની સજા અત્યંત ક્રૂર, અમાનવીય અને પીડાદાયક છે. અરજીકર્તાના વકીલે કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે બંધારણ દ્વારા આપવામાં આવેલ "સન્માનજનક મૃત્યુના અધિકાર"ને પણ ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ.

તેમણે કહ્યું કે, અમેરિકા જેવા ઘણા વિકસિત દેશો હવે મૃત્યુદંડ માટે ફાંસીને બદલે ઘાતક એટલે કે ઝેરી ઇન્જેક્શન (Lethal ઇન્જેક્શન)નો ઉપયોગ કરે છે. આ પદ્ધતિ ઓછી પીડાદાયક માનવામાં આવે છે. અરજીમાં એવા ઓપ્શન પણ સૂચવવામાં આવ્યા હતા કે ફાંસીને બદલે ફાયરિંગ સ્ક્વોડ, ઇલેક્ટ્રિક કરંટ કે ગેસ ચેમ્બર જેવા વિકલ્પો વિચારી શકાય છે. દલીલ મુજબ, જ્યાં ફાંસીની પ્રક્રિયામાં લાંબો સમય લાગે છે અને તે અત્યંત દર્દનાક હોય છે, ત્યાં અન્ય વિકલ્પોમાં માત્ર 5 મિનિટમાં જ દોષિતનું મૃત્યુ થઈ જાય છે.

એટલું જ નહીં, અરજીમાં એક મહત્વનો મુદ્દો એ પણ ઉઠાવવામાં આવ્યો કે દોષિત કેદીને એ વિકલ્પ તો આપી જ શકાય કે તે કઈ પદ્ધતિથી મૃત્યુદંડની સજા ઈચ્છે છે.

કેન્દ્ર સરકારનો જૂનો જ જવાબ, સુપ્રીમ કોર્ટે વ્યક્ત કરી નારાજગી

આ મામલે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલે જણાવ્યું કે, કેદીને મૃત્યુદંડ માટે વિકલ્પ આપવો એ એક પોલિસી મેટર (નીતિગત મામલો) છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, ફાંસીની જગ્યાએ અન્ય કોઈ પદ્ધતિથી સજા આપવી પ્રેક્ટિકલી શક્ય નથી.