Surat Diamond King Svajibhai Dholakia: ગુજરાત અને ખાસ કરીને સુરતનું નામ આવે એટલે હીરા ઉદ્યોગની વાત તો થાય જ, પણ જ્યારે "દિલદાર બોસ"ની વાત આવે ત્યારે સૌથી પહેલું નામ સાવજી ધોળકિયાનું લેવાય છે. કર્મચારીઓને બોનસમાં મિઠાઈનું બોક્સ નહીં, પણ લક્ઝરી કાર, ફ્લેટ અને જ્વેલરી આપનાર સાવજીકાકાની સફળતા પાછળ એક જબરદસ્ત સંઘર્ષ છુપાયેલો છે. સ્કૂલ ડ્રોપઆઉટ હોવા છતાં આજે તેઓ દુનિયાભરના હીરા વેપારીઓમાં મોટું નામ ધરાવે છે.
Surat Diamond King: સ્કૂલ ડ્રોપઆઉટથી અબજોપતિ! કર્મચારીઓને Mercedes ભેટમાં આપનાર સાવજી ધોળકિયાની આ છે સંઘર્ષગાથા, ખિસ્સામાં હતા માત્ર 12.50 રૂપિયા
Surat Diamond King Svajibhai Dholakia: સુરતના હીરા ઉદ્યોગપતિ સાવજી ધોળકિયાએ માત્ર 5 ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યો હતો. 12.50 રૂપિયા લઈને ગામડેથી નીકળેલા સાવજીકાકાએ કેવી રીતે ઉભું કર્યું 12,000 કરોડનું સામ્રાજ્ય? વાંચો તેમની પ્રેરણાદાયી કહાની.
MoneyControl Newsઅપડેટેડ Jan 08, 2026 પર 12:18 PM
આજે આપણે વાત કરીશું એવા બિઝનેસમેનની જેમણે માત્ર 37 રૂપિયાની બચતથી શરૂઆત કરીને આજે 12,000 કરોડથી વધુનું ટર્નઓવર ધરાવતું સામ્રાજ્ય ઉભું કર્યું છે.
ગરીબીને કારણે ભણતર છૂટ્યું
સાવજી ધોળકિયાનો જન્મ ગુજરાતના અમરેલી જિલ્લાના દુધાળા ગામમાં એક સામાન્ય ખેડૂત પરિવારમાં થયો હતો. ઘરની આર્થિક પરિસ્થિતિ એટલી નબળી હતી કે તેમને નાનપણમાં જ શાળા છોડવી પડી. પૈસાની તંગીને કારણે તેઓ માત્ર 5 ધોરણ સુધી જ ભણી શક્યા. માત્ર 13 વર્ષની કાચી ઉંમરે જ્યારે બાળકો રમતા હોય છે, ત્યારે સાવજીભાઈના ખભા પર પરિવારની જવાબદારી આવી ગઈ હતી.
ખિસ્સામાં હતા માત્ર 12.50 રૂપિયા
વર્ષ 1977 સાવજીભાઈના જીવનનો સૌથી મોટો ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થયો. કંઈક કરી છૂટવાની તમન્ના સાથે તેઓ પોતાના વતનથી સુરત આવવા નીકળ્યા ત્યારે તેમના ખિસ્સામાં માત્ર 12.50 રૂપિયા હતા. આજે કદાચ આ રકમ આપણને નાની લાગે, પણ એ જમાનામાં આટલા રૂપિયા જ તેમનું ભવિષ્ય નક્કી કરવાના હતા. સુરત પહોંચ્યા ત્યારે તેમની પાસે ન તો રહેવા માટે ઘર હતું કે ન તો કોઈ ઓળખીતું જે મદદ કરી શકે, પણ તેમણે હિંમત ન હારી.
ડાયમંડ પોલિશિંગથી કરી શરૂઆત
સુરતની ધમધમતી હીરા બજારમાં તેમણે એક ડાયમંડ પોલિશર (હીરા ઘસુ) તરીકે કામ શરૂ કર્યું. દિવસ-રાત મહેનત કર્યા બાદ તેમનો પહેલો પગાર 179 રૂપિયા હતો. ભલે પગાર ઓછો હતો, પણ સાવજીભાઈની દ્રષ્ટિ બહુ લાંબી હતી. તેમણે આ પગારમાંથી 39 રૂપિયાની બચત કરી. આ નાનકડી બચત જ આગળ જતાં તેમના મોટા બિઝનેસનો પાયો બની. લગભગ 10 વર્ષ સુધી તેમણે હીરાના કારખાનામાં કામ કરીને હીરાને કેવી રીતે તરાશવા અને આ બિઝનેસની બારીકીઓ શું છે તે શીખી લીધું.
હરિ કૃષ્ણ એક્સપોર્ટર્સની સ્થાપના
પોતાનો અનુભવ અને આત્મવિશ્વાસ એકઠો કરીને સાવજીભાઈએ 1984માં પોતાના ભાઈઓ હિંમત અને તુલસી સાથે મળીને 'હરિ કૃષ્ણ એક્સપોર્ટર્સ'ની સ્થાપના કરી. તેમની મહેનત રંગ લાવી અને આજે તેમની કંપનીનું ટર્નઓવર 12,000 કરોડ રૂપિયાને પાર કરી ગયું છે. તેમની બ્રાન્ડ KISNA આજે દેશ-વિદેશમાં પ્રખ્યાત છે.
કર્મચારીઓને મર્સિડીઝ ભેટ આપી ચર્ચામાં
સાવજી ધોળકિયાનું માનવું છે કે કંપનીની પ્રગતિ ત્યારે જ થાય જ્યારે તેના કર્મચારીઓ ખુશ હોય. તેઓ પોતાના સ્ટાફને કર્મચારી નહીં પણ પરિવાર માને છે. દિવાળી પર કાર, ફ્લેટ અને સોનાના દાગીના ભેટ આપીને તેઓ અવારનવાર સમાચારોમાં ચમકતા રહે છે. હાલમાં જ 2025માં તેમણે કંપનીના ત્રણ વફાદાર સિનિયર કર્મચારીઓને Mercedes-Benz GLS SUV કાર ભેટમાં આપી, જેની કિંમત લગભગ 3 કરોડ રૂપિયા થાય છે. આ એવા કર્મચારીઓ હતા જે છેલ્લા 25 વર્ષથી તેમની સાથે જોડાયેલા હતા.
પદ્મશ્રીથી સન્માનિત
સફળતાના શિખરે પહોંચ્યા પછી પણ સાવજીભાઈ જમીન સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે. તેમણે ગુજરાતના દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પાણીની સમસ્યા હલ કરવા માટે અનેક તળાવો અને ચેકડેમ બનાવડાવ્યા છે. ધોળકિયા ફાઉન્ડેશન દ્વારા થયેલા આ સામાજિક કાર્યોની નોંધ લઈને ભારત સરકારે તેમને વર્ષ 2022માં પ્રતિષ્ઠિત 'પદ્મશ્રી' એવોર્ડથી સન્માનિત કર્યા છે. શૂન્યમાંથી સર્જન કરનાર સાવજી ધોળકિયાની કહાની આજે લાખો યુવાનો માટે પ્રેરણારૂપ છે.
પહેલા મનીકંટ્રોલ ગુજરાતી પર ગુજરાતીમાં સ્ટોક માર્કેટ, Stock Tips, સમાચાર, પર્સનલ ફાઇનાન્સ અને બિઝનેસ સંબંધિત સમાચાર વાંચો. દૈનિક બજાર અપડેટ્સ માટે Moneycontrol App ડાઉનલોડ કરો.