બાબા રામદેવ 'શરબત જેહાદ'ને લઈને મુશ્કેલીમાં, દિલ્હી હાઈકોર્ટે આપ્યો સખત ઠપકો, જાણો શું કહ્યું?

યોગ ગુરુ અને પતંજલિ આયુર્વેદના સહ-સ્થાપક બાબા રામદેવને હમદર્દ લેબોરેટરીઝના લોકપ્રિય પીણા રૂહ અફઝા વિરુદ્ધ વિવાદાસ્પદ ‘શરબત જિહાદ’ ટિપ્પણી માટે દિલ્હી હાઈકોર્ટે મંગળવારે કડક ફટકાર લગાવી. કોર્ટે રામદેવની ટિપ્પણીને ‘અસ્વીકાર્ય’ અને ‘ન્યાયાલયની સંવેદનાને આઘાત પહોંચાડનારી’ ગણાવી. રામદેવે 3 એપ્રિલે પતંજલિના ગુલાબ શરબતના પ્રચાર દરમિયાન આરોપ લગાવ્યો હતો કે, રૂહ અફઝાના વેચાણમાંથી મળેલી આવક મસ્જિદો અને મદરેસાઓ બનાવવા માટે વપરાય છે, જેને તેમણે ‘શરબત જિહાદ’ સાથે સરખાવ્યું. હમદર્દે આ નિવેદનોને માનહાનિકર અને સાંપ્રદાયિક વિભાજન વધારનારા ગણાવી કોર્ટમાં અરજી કરી હતી. ન્યાયાધીશ અમિત બંસલએ રામદેવના વકીલને બપોરે 12 વાગ્યે હાજર થવા આદેશ આપ્યો, નહીં તો કડક આદેશ પસાર કરવાની ચેતવણી આપી.

વિવાદની શરૂઆત

રામદેવે 3 એપ્રિલે એક જાહેર કાર્યક્રમમાં પતંજલિના ગુલાબ શરબતના પ્રચાર દરમિયાન કહ્યું હતું, “એક કંપની શરબત વેચે છે, પરંતુ તેની આવક મસ્જિદો અને મદરેસાઓ બનાવવામાં વપરાય છે. જો તમે તે શરબત પીશો, તો મસ્જિદો-મદરેસાઓ બનશે, પરંતુ પતંજલિનું શરબત પીશો, તો ગુરુકુળ, આચાર્યકુળ, પતંજલિ યુનિવર્સિટી અને ભારતીય શિક્ષા બોર્ડનો વિકાસ થશે.” તેમણે આગળ કહ્યું, “જેમ લવ જિહાદ અને વોટ જિહાદ છે, તેમ આ પણ એક પ્રકારનું શરબત જિહાદ છે. આ શરબત જિહાદથી બચવું જોઈએ.” આ નિવેદન પતંજલિના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ ‘પતંજલિ પ્રોડક્ટ્સ’ પર શેર થયું, જેના કેપ્શનમાં લખ્યું, “કોલ્ડ ડ્રિંક્સ અને ‘શરબત જિહાદ’ના નામે વેચાતા ટોઈલેટ ક્લીનરના ઝેરથી તમારા પરિવાર અને બાળકોને બચાવો. ફક્ત પતંજલિ શરબત અને જ્યુસ ઘરે લાવો.”

હમદર્દની કાનૂની કાર્યવાહી

હમદર્દ લેબોરેટરીઝે, જે 1906માં સ્થપાયેલી યૂનાની ઔષધ પરંપરાની કંપની છે, રામદેવના આ નિવેદનોને માનહાનિકર અને સાંપ્રદાયિક ભેદભાવ વધારનારા ગણાવી દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી. હમદર્દના વરિષ્ઠ વકીલ મુકુલ રોહતગીએ કોર્ટમાં દલીલ કરી કે, “આ માત્ર ઉત્પાદનની બદનામી નથી, પરંતુ સાંપ્રદાયિક વિભાજન સર્જવાનો પ્રયાસ છે, જે ઘૃણાસ્પદ ભાષણ (હેટ સ્પીચ) જેવું છે.” તેમણે ઉમેર્યું કે, રામદેવના નિવેદનો ધર્મના આધારે હમદર્દ પર હુમલો કરે છે, જે કાયદાકીય રક્ષણની બહાર છે. રોહતગીએ નોંધ્યું કે, રામદેવ અગાઉ પણ ઍલોપથી વિરુદ્ધ નિવેદનો માટે સુપ્રીમ કોર્ટની ટીકાનો સામનો કરી ચૂક્યા છે.

કોર્ટની ટિપ્પણી અને આગળની કાર્યવાહી

ન્યાયાધીશ અમિત બંસલે હમદર્દની અરજીની પ્રાથમિક સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું, “આ નિવેદનો ન્યાયાલયની સંવેદનાને આઘાત પહોંચાડે છે. આ સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે.” કોર્ટે રામદેવના વકીલને સૂચના લઈને બપોરે 12 વાગ્યે હાજર થવા જણાવ્યું, અને ચેતવણી આપી કે નિષ્ફળ જશે તો કડક આદેશ પસાર થશે. હમદર્દે રામદેવના વીડિયોને સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવવાની માંગ કરી છે.