શા માટે ભારત અને પાકિસ્તાને તેમના પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોની યાદી એકબીજાને સોંપી? સમાધાન કે અન્ય કોઈ કારણ, જાણો આખી વાત

નવા વર્ષના પહેલા દિવસે ભારત અને પાકિસ્તાને પોતપોતાના પરમાણુ સંસ્થાઓની યાદી એકબીજાને સોંપી છે. બંને પાડોશી રાષ્ટ્રોએ ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા સંબંધોને જાળવી રાખીને દ્વિપક્ષીય કોન્ટ્રાક્ટ હેઠળ આ પગલું ભર્યું હતું. બંને દેશોએ પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોની યાદીની આપ-લે કરી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાને એકબીજાની કસ્ટડીમાં રહેલા કેદીઓની યાદીની પણ આપ-લે કરી હતી.

પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોની યાદીની આપ-લે

વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે રાજદ્વારી ચેનલો દ્વારા નવી દિલ્હી અને ઈસ્લામાબાદ વચ્ચે એકસાથે પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોની યાદીની આપ-લે કરવામાં આવી હતી. ભારત અને પાકિસ્તાને રાજદ્વારી માધ્યમો દ્વારા આ પ્રક્રિયાને આગળ વધારી હતી. બંને દેશોએ વારાફરતી યાદી એકબીજાને સુપરત કરી હતી. આ યાદીનું આદાન-પ્રદાન એવા સમયે થયું છે જ્યારે કાશ્મીર મુદ્દા તેમજ સરહદ પારના આતંકવાદને લઈને બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વણસેલા છે.

1988માં હસ્તાક્ષર કરાયેલ કોન્ટ્રાક્ટ હેઠળ સબમિટ કરેલું લિસ્ટ

ભારત અને પાડોશી દેશ પાકિસ્તાન વચ્ચે પરમાણુ સ્થાપન સંબંધિત યાદીની આપલે એક વિશેષ કોન્ટ્રાક્ટ હેઠળ કરવામાં આવી છે. આ કોન્ટ્રાક્ટ પર 31 ડિસેમ્બર, 1988ના રોજ હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. પછી તે 27 જાન્યુઆરી, 1991 ના રોજ અમલમાં આવ્યો. કોન્ટ્રાક્ટ હેઠળ, દર વર્ષે પહેલી જાન્યુઆરીએ બંને દેશો એકબીજાને તેમના પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનો વિશે માહિતી આપવાની જોગવાઈ છે.

આ કારણે પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોને લઈને સમજૂતી થઈ

વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે આ પ્રકારની યાદીઓની આ સતત 34મી વખત આદાન-પ્રદાન છે. આ સૂચિનું પ્રથમ વિનિમય 1 જાન્યુઆરી, 1992 ના રોજ થયું હતું. આ કોન્ટ્રાક્ટ બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પગલું હતું. તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો કે બંને દેશો એકબીજાના પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનો પર હુમલો ન કરે. આ કોન્ટ્રાક્ટનો બીજો ઉદ્દેશ્ય બંને દેશો વચ્ચે પરમાણુ શસ્ત્રો અને પ્રતિષ્ઠાનોના સંભવિત ઉપયોગને ટાળવાનો અને પ્રાદેશિક સ્થિરતા જાળવી રાખવાનો હતો.