બજેટના દિવસે શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ કરતા પહેલા સાવધાન! 'સેટલમેન્ટ હોલિડે'નો આ નિયમ નહીં જાણો તો અટવાઈ જશે રૂપિયા

Union Budget 2026: જો તમે પણ કેન્દ્રીય બજેટના દિવસે શેરબજારમાં કમાણી કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા હોવ, તો થોભો! આ સમાચાર તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વના છે. બજેટના દિવસે શેરબજાર ભલે ખુલ્લું રહેવાનું હોય, પરંતુ એક ખાસ ટેકનિકલ નિયમ તમારી શોર્ટ-ટર્મ ટ્રેડિંગની ગણતરી બગાડી શકે છે. આ નિયમ છે 'સેટલમેન્ટ હોલિડે'નો. જો તમે આ બાબતને અવગણશો તો શેર ખરીદ્યા પછી તેને વેચવામાં અથવા પૈસા ખાતામાં જમા થવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.

બજેટ ડે અને સેટલમેન્ટનો પેંચ

બજેટના દિવસે એટલે કે 1 ફેબ્રુઆરીએ માર્કેટમાં સ્પેશિયલ ટ્રેડિંગ સેશન ચાલુ રહેશે, પરંતુ સેટલમેન્ટ પ્રક્રિયા બંધ રહેશે. સરળ ભાષામાં સમજીએ તો, જો તમે આજે એટલે કે 30 જાન્યુઆરીએ કોઈ શેર ખરીદ્યા છે, તો તે શેર 1 ફેબ્રુઆરીએ વેચવા માટે ઉપલબ્ધ તો થશે, પરંતુ તેના પૈસા તે દિવસે તમારા ખાતામાં નહીં આવે.

તેવી જ રીતે, જો તમે બજેટના દિવસે 1 ફેબ્રુઆરીએ કોઈ નવા શેર ખરીદો છો, તો તેને તમે બીજા દિવસે એટલે કે 2 ફેબ્રુઆરીએ માત્ર વેચી શકશો, પરંતુ તેનો હિસાબ સેટલમેન્ટ ત્યારપછીના કામકાજના દિવસે થશે. ટૂંકમાં, શેરબજાર ચાલુ હોવા છતાં બેન્કિંગ કામકાજ બંધ હોવાથી પૈસાની લેવડ-દેવડ તરત નહીં થાય.

સેટલમેન્ટ હોલિડે એટલે શું?

ઘણા નવા રોકાણકારોને સવાલ થાય છે કે આખરે આ 'સેટલમેન્ટ હોલિડે' શું છે? જ્યારે શેરબજારમાં ટ્રેડિંગ રાબેતા મુજબ ચાલુ હોય, પરંતુ શેર અને પૈસાની અદલા-બદલી સેટલમેન્ટ શક્ય ન બને, તે દિવસને સેટલમેન્ટ હોલિડે કહેવાય છે.

આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે તે દિવસે ક્લિયરિંગ કોર્પોરેશન, બેંકો અને NSDL કે CDSL જેવી ડિપોઝિટરી સંસ્થાઓ બંધ હોય છે. એટલે કે, તમે NSE અને BSE પર સોદા તો પાડી શકો છો, પણ શેર તમારા ડીમેટ એકાઉન્ટમાં જમા થવા કે પૈસા ખાતામાં આવવાની પ્રોસેસ તે દિવસે થતી નથી. તે પછીના વર્કિંગ ડે પર થાય છે.